Momenteel zijn we voor de Onderzoeksbursalen van de Faculteit Ingenieurswetenschappen, vakgroep Architectonische Ingenieurswetenschappen, op zoek naar twee doctoraatsbursalen die onderzoek zullen uitvoeren naar de Brusselse bouwsector als stedelijk-ecologisch systeem gedragen door stromen van mensen, materialen en kapitaal. Deze twee posities maken deel uit van het interdisciplinair onderzoeksproject ‘Flows in the Construction Sector. Urban-Environmental Histories of Labour, Materials, and Money’, dat onderzoekt hoe arbeid, materialen en geld de bouw van Brussel hebben gevormd, en hoe deze verweven stromen de stad vandaag nog steeds beïnvloeden.
Meer concreet zal je takenpakket, ter voorbereiding van een doctoraat, er als volgt uitzien:
Binnen dit project zijn verschillende doctoraatstrajecten mogelijk. Kandidaten worden uitgenodigd om in hun onderzoeksvoorstel aan te geven welk traject het best aansluit bij hun profiel, interesses, methodologische expertise en ambitie. Elk traject kan worden benaderd vanuit verschillende disciplinaire achtergronden en zal gezamenlijk worden begeleid door promotoren uit minstens twee van de betrokken onderzoeksgroepen, met expertise in constructiegeschiedenis, sociale geschiedenis, materiaalgeschiedenis en bouwcultuur (Architectural Engineering Research Group – AE; prof. Stephanie Van de Voorde en Ine Wouters), financiële geografie, circulaire economie, global production networks, stedelijk metabolisme en just transition (Cosmopolis Centre for Urban Research – COSM; prof. David Bassens en Fabio Vanin), milieugeschiedenis, sociaal-economische geschiedenis, stedelijke en migratieteschiedenis (Social History of Capitalism – SHOC; prof. Bob Pierik en Anne Winter). Kandidaten hoeven niet al deze invalshoeken te beheersen bij de start van het onderzoek. We zoeken onderzoekers die vanuit hun eigen expertise een scherp voorstel kunnen formuleren, en die bereid zijn hun onderzoek in dialoog met andere disciplines te ontwikkelen. De uiteindelijke onderzoeksfocus zal worden ontwikkeld in dialoog met de promotoren en het bredere interdisciplinaire team.
Mogelijke doctoraatstrajecten
De drie onderstaande trajecten moeten worden begrepen als mogelijke instappunten in het bredere project. Alle trajecten situeren zich binnen de langetermijnontwikkeling van de Brusselse bouwsector, van de negentiende eeuw tot vandaag. Kandidaten worden niet verwacht deze volledige periode te behandelen, maar worden aangemoedigd om een afgebakende en haalbare onderzoeksfocus te definiëren, bijvoorbeeld rond een specifieke periode, transitie, actorengroep, materiaalstroom, ruimtelijke configuratie of reeks casussen.
1. Mobiliteit, migratie en ondernemerschap: wie bouwt de stad?
Dit traject onderzoekt de mensen, bedrijven en netwerken die betrokken waren en zijn bij de bouw van Brussel, van de negentiende eeuw tot vandaag. Het kan focussen op arbeidsmobiliteit, migratie, toegang tot werk en technische kennis, bouwondernemerschap, onderaanneming, of de ruimtelijke organisatie en infrastructuur van bouwgerelateerde activiteiten. Het doel is om de bouwsector te begrijpen als een ruimte van kansen, maar ook als een plek waar sociale ongelijkheden, afhankelijkheden en vormen van uitsluiting worden geproduceerd.
2. Risico, precariteit en verantwoordelijkheid: onder welke voorwaarden wordt er gebouwd?
Dit traject onderzoekt hoe sociale, economische, technische en materiële risico’s in de bouwsector worden georganiseerd en verdeeld. Mogelijke thema’s zijn arbeidsongevallen, welzijn op het werk, aansprakelijkheid, verzekeringen, arbeidsconflicten, financiële onzekerheid, onderaanneming, vertragingen, materiaalschaarste, of het omgaan met onzekerheid op bouwplaatsen. Het traject verbindt de dagelijkse realiteit van bouwwerk met bredere vragen over regelgeving, verantwoordelijkheid, bescherming en kwetsbaarheid.
3. Extractie, circulatie en duurzaamheid: waar komen bouwmaterialen vandaan en tegen welke kost?
Dit traject volgt bouwmaterialen doorheen hun bredere netwerken van extractie, productie, transport, gebruik, hergebruik en afdanking. Het kan focussen op specifieke materialen, infrastructuren, handelsnetwerken, bouw- en slooppraktijken, hergebruikcircuits, of momenten van schaarste, transitie en transformatie. Door materialen te bestuderen als technische, economische, sociale en ecologische dragers, draagt het traject bij aan een beter begrip van de bouwsector als een materieel systeem met een impact die veel verder reikt dan de bouwplaats.
Over de drie trajecten heen staat de ontwikkeling van een gedeeld interdisciplinair kader centraal. In plaats van arbeid, materialen en kapitaal als afzonderlijke domeinen te behandelen, onderzoekt het project hoe deze dimensies op elkaar inwerken in concrete bouwpraktijken, institutionele arrangementen, markten, regelgeving en ruimtelijke configuraties. De doctoraatsprojecten zullen daarom niet geïsoleerd worden uitgevoerd, maar in nauwe samenwerking met het bredere interdisciplinaire team, met gezamenlijke aandacht voor historische bronnen, ruimtelijke analyse, casestudies en theoretische reflectie.
Concreet zal je takenpakket, ter voorbereiding van een doctoraat, er als volgt uitzien:
- Je voert onderzoek uit met het oog op het behalen van een doctoraatsdiploma binnen een interdisciplinair project met VUB Architectural Engineering Research Group, Cosmopolis Centre for Urban Research en Social History of Capitalism;
- Je ontwikkelt een eigen onderzoeksvoorstel binnen het bredere kader van het Interdisciplinair Onderzoeksproject ‘Flows in the Construction Sector’, met Brussel als centrale casus;
- Je werkt, afhankelijk van je onderzoeksvoorstel en profiel, met historische, ruimtelijke, materiële en/of kwantitatieve bronnen. Dat kan gaan om archiefmateriaal, bedrijfsarchieven, bevolkings- en arbeidsgegevens, beleidsdocumenten, cartografisch materiaal, materiaalinventarissen, interviews, bouwtechnische documentatie of andere relevante datasets. Je hoeft niet met al deze brontypes vertrouwd te zijn bij de start van het doctoraat; methodologische verdieping en uitwisseling maken deel uit van het traject;
- Je draagt bij aan de gezamenlijke ontwikkeling van een interdisciplinair kader rond urban building regimes, in dialoog met de andere onderzoekers binnen het project;
- Je stelt je onderzoek voor op internationale congressen, bouwt een internationaal netwerk van experten uit, en publiceert de resultaten van je onderzoek in academische en wetenschappelijke tijdschriften;
- Je zal ondersteuning verlenen bij het onderwijs binnen de betrokken vakgroep(en). Je verzorgt en coördineert oefeningen, practica en projecten voor studenten (max. 10%). De voertaal is Nederlands en Engels. Jouw concrete onderwijs- en onderzoekstaken worden jaarlijks vastgelegd in overleg met jou;
- Je draagt actief bij aan de algemene werking en de praktische organisatie van de betrokken onderzoeksgroep(en) en vakgroep(en), aan acties ter promotie van de opleiding(en) en aan het dagelijks bestuur via deelname aan raden en/of commissies.
Voor deze functie zal onze Brussels Humanities, Sciences & Engineering Campus (Elsene) je thuisbasis worden.
