Op zowel Vlaams als Europees niveau groeit het belang dat men hecht aan competentieprognoses als instrument voor een toekomstbestendige aanpak van arbeidsmarktveranderingen en -uitdagingen die een weerslag hebben op ondernemingen en burgers (zie het competitiviteitsrapport van Mario Draghi (2024), het Vlaamse Regeerakkoord 2024-2029, de beleidsnota ‘Vlaanderen leert’ (2025), de productiviteitsagenda van minister-president Diependaele (2025), enzovoort). Ontwikkelingen zoals de groene transitie, de digitale transitie en ontwikkelingen op vlak van artificiële intelligentie zorgen samen met geopolitieke schokken voor belangrijke arbeidsmarktomwentelingen, die de noodzaak vergroten aan gerichte talent- en omscholingsstrategieën. Het Steunpunt Werk heeft van de Vlaamse Overheid daar-om de opdracht gekregen om macrocompetentieprognoses te ontwikkelen voor Vlaanderen. Met deze prognoses brengen we de toekomstige vraag naar en het aanbod van arbeidskrachten in beeld op het niveau van sectoren, beroepen en competenties. Uit de confrontatie van de verwachte veranderingen langs vraag- en aanbodzijde leiden we mogelijke toekomstige mismatches af, zodat arbeidsmarktstakeholders – zoals beleidsactoren, sectoren, organisaties, opleidingsverstrekkers en intermediairen – hier beter op kunnen anticiperen. We ontwikkelen de prognoses stapsgewijs, met aparte bouwstenen langs de vraag- en de aanbodzijde, die we ook als afzonderlijke producten aanbieden. Met het uitbouwen van macrocompetentieprognoses voor Vlaanderen ondersteunen we zo meer toekomstgericht (beleids)denken, zodat beleidsmakers en andere stakeholders niet enkel rekening houden met de ‘as is’-situatie op de Vlaamse arbeidsmarkt, maar ook indicaties krijgen over toekomstige ontwikkelingen.
Dit vierjarige doctoraatsproject zal aan dit belangrijke beleidsgericht onderzoek bijdragen en focust zich voornamelijk aan de aanbodzijde van de arbeidsmarkt, en meer specifiek op schoolverlaters en werkenden. Je ontwikkelt prognosemodellen die helpen inschatten in welke beroepen schoolverlaters in de toekomst kunnen instromen en welke competenties ze kunnen meebrengen, en hoe zich dit kan verhouden tot de gevraagde competenties op de arbeidsmarkt. Ook bij werkenden onderzoek je mee hoe zij via omscholing, bijscholing of transities het toekomstige arbeidsaanbod kunnen helpen vormgeven. Een belangrijke blackbox die hierbij te ontginnen valt, is hoe we competenties van schoolverlaters en werkenden kunnen meten en classificeren in Vlaanderen, en hoe deze vaardigheden aansluiten bij de huidige en toekomstige vraag op de arbeidsmarkt. Het doctoraatsproject zal bijzondere aandacht besteden aan verschillen per sector, beroep en vaardigheidsprofiel.
Het project biedt ruimte om een belangrijke academische bijdrage te leveren en in te gaan op belangrijke discussies op het gebied van onderwijseconomie, arbeidseconomie en beleidsevaluatie, waaronder de rol van onderwijssystemen bij het inspelen op technologische veranderingen, demografische verschuivingen en structurele transformaties. Bovendien heeft dit doctoraat ook een sterke beleidsrelevante en is een centrale doelstelling het vertalen van dit rigoureus empirisch onderzoek naar heldere beleidsinzichten. Je bevindingen zullen beleidsmakers, onderwijs- en opleidingsaanbieders, openbare arbeidsbemiddelingsdiensten en andere belanghebbenden op de arbeidsmarkt helpen bij het nemen van weloverwogen beslissingen. Door geavanceerd kwantitatief onderzoek te combineren met directe be-leidsrelevantie biedt dit project de kans om zowel bij te dragen aan de internationale academische literatuur als aan de ontwikkeling van effectiever vaardigheden- en arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen en daarbuiten.
